(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 173

॥ శ్రీః ॥
7.173. అధ్యాయః 173
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
ద్రోణకర్ణయోః సాత్యకిధృష్టద్యుంనాక్ష్యాం యుద్ధం॥ 1 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 7-173-0x(4722)(52907)
విద్రుతం స్వబలం దృష్ట్వా వధ్యమానం మహాత్మభిః।
క్రోధేన మహతాఽవిష్టః పుత్రస్తవ విశాంపతే॥ 7-173-1(52908)
అభ్యేత్య సహసా కర్ణం ద్రోణం చ జయతాం వరం।
అమర్షవశమాపన్నో వాక్యజ్ఞో వాక్యమబ్రవీత్॥ 7-173-2(52909)
భవద్ధ్భామిహ సంగ్రామః క్రుద్ధాభ్యాం సంప్రవర్తితః।
ఆహవే నిహతం దృష్ట్వా సైంధవం సవ్యసాచినా॥ 7-173-3(52910)
నిహన్యమానాం పాణ్·డూనాం బలేన మమ వాహినీం।
భూత్వా తద్విజయే శక్తావశక్తావివ పశ్యతః॥ 7-173-4(52911)
యద్యహం భవతోస్త్యాజ్యో న వాచ్యోఽస్మి తదైవ హి।
ఆవాం పాండుసుతాన్సంఖ్యే జేష్యావ ఇతి మానదౌ॥ 7-173-5(52912)
తదైవాహం వచః శ్రుత్వా భవద్ధ్యామనుసంపతం।
నాకరిష్యమిదం పార్థైర్వైరం యోధవినాశనం॥ 7-173-6(52913)
యది నాహం పరిత్యాజ్యో భవద్భ్యాం పురుషర్షభౌ॥
యుధ్యతామనురూపేణ విక్రమేణ సువిక్రమౌ॥ 7-173-7(52914)
వాక్ప్రతోదేన తౌ వీరౌ ప్రణున్నౌ తనయేన తే।
ప్రావర్తయేతాం సంగ్రామం ఘట్టితావివ పన్నగౌ॥ 7-173-8(52915)
తతస్తౌ రథినాం శ్రేష్ఠౌ సర్వలోకధనుర్ధరౌ।
శైనేయప్రముఖాన్పార్థానభిదుద్రువత్ రణే॥ 7-173-9(52916)
తథైవ సహితాః పార్థాః సర్వసైన్యేన సంవృతాః।
అభ్యవర్తంత తౌ వీరౌ నర్దమానౌ ముహుర్ముహుః॥ 7-173-10(52917)
అథ ద్రోణో మహేష్వాసో దశభిః శినిపుంగవం।
అవిధ్యత్త్వరితం క్రుద్ధః సర్వశస్త్రభృతాం వరః॥ 7-173-11(52918)
కర్ణశ్చ దశభిర్బాణైః పుత్రశ్చ తవ సప్తభిః।
దశభిర్వృషసేనశ్చ సౌబలశ్చాపి సప్తభిః।
ఏతే కౌరవ సంక్రందే శైనేయం పర్యవాకిరన్॥ 7-173-12(52919)
దృష్ట్వా చ సమరే ద్రోణం నిఘ్నంతం పాండవీం చమూం।
వివ్యధుః సోమకాస్తూర్ణం సమంతాచ్ఛరవృష్టిభిః॥ 7-173-13(52920)
తత్ర ద్రోణోఽహరత్ప్రాణాన్క్షత్రియాణాం విశాంపతే।
రశ్మిభిర్భాస్కరో రాజంస్తమాంసీవ సమంతతః॥ 7-173-14(52921)
ద్రోణేన వధ్యమానానాం పాంచాలానాం విశాంపతే।
శుశ్రువే తుములః శబ్దః క్రోశతామితరేతరం॥ 7-173-15(52922)
పుత్రానన్యే పితౄనన్యే భ్రాతౄనన్యే చ మాతులాన్।
భాగినేయాన్వయస్యాంశ్చ తథా సంబంధిబాంధవాన్।
ఉత్సృజ్యోత్సృజ్య గచ్ఛంతి త్వరితా జీవితేప్సవః॥ 7-173-16(52923)
అపరే మోహితా మోహాత్తమేవాభిముఖా యయుః।
పాండవానాం రణే యోధాః పరలోకం గతాః పరే॥ 7-173-17(52924)
సా తథా పాణ్·వీ సేనా పీడ్యమానా మహాత్మనా।
నిశి సంప్రాద్రవద్రాజన్నుత్సృజ్యోల్కాః సహస్రశః॥ 7-173-18(52925)
పశ్యతో భీమసేనస్య విజయస్యాచ్యుతస్య చ।
యయమోర్ధర్మపుత్రస్య పార్షతస్య చ పశ్యతః॥ 7-173-19(52926)
తమసా సంవృతే లోకే న ప్రాజ్ఞాయత కించన।
కౌరవాణాం ప్రకాశేన దృశ్యంతే విద్రుతాః పరే॥ 7-173-20(52927)
ద్రవమాణం తు తత్సైన్యం ద్రోణకర్ణౌ మహారథౌ।
జఘ్నతుః పృష్ఠతో రాజన్కిరంతౌ సాయకాన్బహూన్॥ 7-173-21(52928)
పాంచాలేషు ప్రభగ్నేషు క్షీయమాణేషు సర్వతః।
జనార్దనో దీనమానాః ప్రత్యభాషత ఫల్గునం॥ 7-173-22(52929)
ద్రోణకర్ణౌ మహేష్వాసావేతౌ పార్షతసాత్యకీ।
పాంచాలాంశ్చైవ సహితౌ జఘ్నతుః సాయకైర్భృశం॥ 7-173-23(52930)
ఏతయోః శరవర్షేణ ప్రభగ్నా నో మహారథాః।
వార్యమాణాపి కౌంతేయ పృతనా నావతిష్ఠతే॥ 7-173-24(52931)
తాం తు విద్రవతీం దృష్ట్వా ఊచతుః కేశవార్జునౌ।
మా విద్రవత విత్రస్తా భయం త్యజత పాండవాః॥ 7-173-25(52932)
తావావాం సర్వసైన్యైశ్చ వ్యూహైః సంయగుదాయుధైః।
ద్రోణం చ సూతపుత్రం చ ప్రయతావః ప్రబాధితుం॥ 7-173-26(52933)
ఏతౌ హి బలినౌ శూరౌ కృతాస్త్రౌ జితకాశినౌ।
ఉపేక్షితౌ బలం తూర్ణం నాశయేతాం నిశామిమాం॥ 7-173-27(52934)
సంజయ ఉవాచ।
తయోః సంవదతోరేవం భీమకర్మా మహాబలః। 7-173-28(52935)
ఆయాద్వృకోదరః శీఘ్రం పునరావర్త్య వాహినీం॥
వృకోదరమథాయాంతం దృష్ట్వా తత్ర జనార్దనః। 7-173-29(52936)
పునరేవాబ్రవీద్రాజన్హర్షయన్నివ పాండవం॥
ఏష భీమో రణశ్లాఘీ వృతః సోమకపాండవైః। 7-173-30(52937)
అభ్యవర్తత వేగేన ద్రోణకర్ణౌ మహారథౌ॥
ఏతేన సహితో యుద్ధ్య పాంచాలైశ్చ మహారథైః। 7-173-31(52938)
ఆశ్వాసనార్థం సైన్యానాం సర్వేషాం పాణ్·డునందన॥
తతస్తౌ పురుషవ్యాఘ్రావుభౌ మాధవపాండవౌ। 7-173-32(52939)
ద్రోణకర్ణౌ సమాసాద్య ధిష్ఠితౌ రణమూర్ధని॥ 7-173-33(52940)
సంజయ ఉవాచ।
తతస్తత్పునరావృత్తం యుధిష్ఠిరబలం మహత్।
తతో ద్రోణశ్చ కర్ణశ్చ పరాన్మమృదతుర్యుధి॥ 7-173-33x(4723)
స సంప్రహారస్తుములో నిశి ప్రత్యభవన్మహాన్।
యథా సాగరయో రాజంశ్చంద్రోదయవిరుద్ధయోః॥ 7-173-34(52941)
తత ఉత్సృజ్య పాణిభ్యాం ప్రదీపాంస్తవ వాహినీ।
యుయుధే పాండవైః సార్ధమున్మత్తవదసంకులా॥ 7-173-35(52942)
రజసా తమసా చైవ సంవృతే భృశదారుణే।
కేవలం నామగోత్రేణ ప్రాయుధ్యంత జయైషిణః॥ 7-173-36(52943)
అశ్రూయంత హి నామాని శ్రావ్యమాణాని పార్థివైః।
ప్రహరద్భిర్మహారాజ స్వయంవర ఇవాహవే॥ 7-173-37(52944)
నిఃశబ్దమాసీత్సహసా పునః శబ్దో మహానభూత్।
క్రుద్ధానాం యుధ్యమానానాం జీయతాం జయతామపి॥ 7-173-38(52945)
యత్రయత్ర స్మ దృశ్యంతే ప్రదీపాః కురుసత్తమ।
తత్రతత్ర స్మ శూరాస్తే నిపతంతి పతంగవత్॥ 7-173-39(52946)
తథా సంయుధ్యమానానాం విగాఢాఽఽసీన్మహానిశా।
పాండవానాం చ రాజేంద్ర కౌరవాణాం చ సర్వశః॥ ॥ 7-173-40(52947)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి ఘటోత్కచవధపర్వణి చతుర్దశరాత్రియుద్ధే త్రిసప్తత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 173 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-173-8 ఘట్టితౌ మర్దితౌ॥
5-173-12 సంక్రందే యుద్ధే॥
5-173-23 సాత్యకీ ఇతి ద్వితీయాంతం॥
5-173-173 త్రిసప్తత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.